chuyện học y – logic, logic, logic, it’s all about logic

phải đến tận năm nay – tức năm 3+1 – mình mới nhận ra cách học y [có vẻ] đúng. chưa thi hết môn nhưng mình nghĩ điểm số cũng không nói lên hết, quan trọng là học hiểu để dùng trước đã.

năm nhất là hoàn toàn mù mờ về cách học, học mãi không được giải phẫu nhưng vẫn may mắn qua môn; đến năm hai mới chỉ chạm được vào phần nổi của các môn học: sinh lý & hóa sinh ừ thì học có vẻ ổn đấy, có tư duy logic giữa hai môn đấy, nhưng đến năm nay mình mới nhận ra những gì mình làm được hoàn toàn chỉ có 10% tư duy và 90% còn lại lúc take notes thực chất là ngồi chép lại sách nhưng tách các ý ra – dài dòng lan man và không liên kết được các thứ với nhau, sách nói A là A, vì B nên A mà mình cũng không biết tại sao lại vì B nên A, hoàn toàn không liên hệ được sự phối hợp giữa cơ chế C với B để ra đến kết quả A. âu cũng vì: 1 là mình vẫn đang dốt giải phẫu đại thể, 2 là mình chưa được học giải phẫu vi thể tức mô học. nói thẳng ra, cách sắp xếp môn học của trường rất có vấn đề, mong nhà trường cải thiện cho các em khóa sau.

đến năm nay, vâng năm 3(+1) được học mô học mình mới nhớ đến một câu “cấu tạo phù hợp với chức năng.” chợt nhận ra mô học liên quan quá nhiều đến sinh lý nhưng chẳng ai bảo mình phải học mô học trước rồi mới hiểu sinh lý – hoặc ít nhất phải học song song. mình đã học vẹt hết mớ chức năng các cơ quan rồi mới được biết cấu tạo của nó để lý giải ồ thì ra là nó như thế nên mới làm được những công việc này. cứ vừa học vừa ồ à liên hệ với sinh lý xong lại bực mình vì trường xếp chương trình kiểu gì không hiểu: học hóa sinh sinh lý kỳ 1 năm 2, rồi mô phôi tít kỳ 1 năm 3 mới học.

nếu được quay lại mình nghĩ đã có thể tự vạch ra một lộ trình học các môn y học cơ sở sáng sủa hơn thế này: học giải phẫu và mô phôi cùng nhau, rồi tiếp đến học hóa sinh và sinh lý, sau đó là sinh lý bệnh – giải phẫu bệnh – dược lý. giải phẫu đại thể và mô học làm nền tảng cho giải phẫu bệnh, mô học làm nền tảng cho sinh lý, sinh lý và hóa sinh làm nền tảng cho sinh lý bệnh, sinh lý bệnh và hóa sinh làm nền tảng cho dược lý. sau khi hiểu được đạo lý này thật sự như được KhAi SáNg về một chân trời mới huhu TTATT. nhìn lại đống notes dược lý mình làm từ hồi cuối năm 2 đầu năm 3 mà thấy mình ngu dốt biết mấy, hoàn toàn không biết liên hệ để nhớ cơ chế mà cứ nhớ cơ chế vẹt rồi tự hỏi sao mãi không thuộc được tên thuốc, không thuộc được adenoreceptor alpha hay beta mấy ở trên cơ quan nào tác dụng là gì. sau khoảng 10 lần nhai đi nhai lại thuốc trên hệ adrenergic vẫn không hiểu mình đã mò đi đọc lippincott, bắt đầu thì từ kháng sinh kia (kháng sinh vì đọc lúc mới bập vào nên cũng dốt, dốt cả từ chuyên ngành) sau đọc quen dần nhảy hết từ thuốc chữa suy tim chống tăng huyết áp nọ kia đọc lại sinh lý hệ tuần hoàn rồi sinh lý bệnh cuối cùng nhảy lại về thuốc hệ adrenergic thì cũng hiểu rồi. mà phải nói là, đọc bằng tiếng anh nhanh hiểu hơn tiếng việt, cảm giác đọc thứ tiếng không phải tiếng mẹ đẻ sẽ bắt mình tập trung suy nghĩ để hiểu nhiều hơn là đọc thứ tiếng tưởng dễ hiểu nhưng từng chữ một cứ đọc xong lại trôi đi không đọng lại chút gì.

kể lể chắc đủ rồi đấy cuối cùng nội dung của bài chỉ để khuyên các em năm nay mới vào học y hoặc ai chưa tìm ra cách học những môn cơ sở:

thứ nhất, tư duy tư duy tư duy. nhìn nói bằng một bức tranh rộng hơn, A là kết quả của những nguyên nhân B C D gì, cơ chế là gì, sự điều hòa kiểm soát giữa các cơ quan với nhau, feedback ngược, etc. đừng học tủn mủn, cái gì chưa hiểu thì tra, đừng nhìn người ta bảo tác dụng phụ là buồn nôn, rung nhĩ rung thất cái của nợ gì đấy thì chỉ biết vậy, tra đi, xem rung nhĩ, rung thất là gì, cơ chế của nó liên quan gì đến tác dụng của thuốc này.

thứ hai, nên đọc tài liệu tiếng anh, hoặc tiếng pháp, tiếng trung, nói chung là bất cứ một tài liệu nào bằng một thứ tiếng khác ngoài tiếng mẹ đẻ là tiếng việt – tất nhiên đọc xong thì vẫn phải đọc tài liệu tiếng việt để đối chiếu cách dùng thuật ngữ – nhưng đọc bằng thứ tiếng khác sẽ làm mình tư duy và tập trung nhiều hơn là đọc tiếng mẹ đẻ.

thứ ba, take notes thông minh. mình take notes vẫn chưa thông minh lắm nhưng khá hơn đợt trước, nhớ là đừng đánh số phân cấp đề mục nữa, sau khi đánh số đề mục mấy năm đến lúc cầm notes lên ôn lại bài để kiểm tra mình nhận ra cái đập vào mắt mình đầu tiên chính là mấy con số vô nghĩa đó – rất phân tán suy nghĩ, nên là bỏ đi. h mình phân cấp bằng chữ in chữ thường & màu chữ. dùng 2 bút thôi, bút đỏ & bút xanh, sự tương phản sẽ nổi bật hơn, dùng bút bi để highlight cho dễ chứ dùng bút nước viết thì nổi lên đấy nhưng highlight sẽ bị nhòe mực.

thứ tư, thứ tự các môn học. kể cả nhà trường có chưa xếp môn đó vào lịch học, lịch học đầy sự phi logic như xếp mô phôi sau sinh lý thì cũng cố mà học trước đi, và ghi nhớ “cấu tạo phù hợp với chức năng”, thần cmn chú đấy.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: